Toespraak voorzitter Ted Hegeman Federatiedag 2025
Boekel

De Noord-Brabantse Federatie van Schuttergilden werd in 1935 opgericht in Gemert. Men stelde als belangrijkste doelen om de schuttersgilden te ondersteunen, in stand te houden en samenwerking te bevorderen. Dit zijn vandaag nog steeds de doelstellingen: het ondersteunen en faciliteren van activiteiten van de aangesloten Kringen en daarmee de aangesloten gilden. Dienstbaar zijn.

Voorgangers
In de afgelopen 90 jaar zijn er 8 voorzitters mij voorgegaan. De eerste was huisarts Dr. Pannenkoek.  In 1977 is er kort een waarnemend voorzitter geweest, Baron de Weichs de Wenne uit Gijsteren, tijdelijk benoemd i.v.m. het overlijden van de toen zittende voorzitter Jhr. Smits van Oyen. Andere welluidende namen zijn: van Rijkevorsel, Van Nispen tot Sevenaer, Bouwdijk-Bastiaanse en meest recent, mijn voorganger, Jos Verbeeten.

Aandachtspunten
We richten ons als federatie met name op de kringoverstijgende zaken zoals contacten met de Provincie en Bisdom maar we zijn ook actief aangaande wettelijke regels en voorschriften (WBTR,UBO), vergunningen of verzekeringen (WA, bestuurdersaansprakelijkheid). Dit zijn zaken die ons allen aangaan en waar de Federatie wat voor de kringen/gilden kan betekenen. Ook onderhouden wij de contacten met de Limburgse en Gelderse Federatie en trekken gezamelijk op wanneer het om Europese zaken gaat zoals bijvoorbeeld de schietreglementen (loodverbod) en het europees koningschieten.

Terugblik 90 jaar NBFS
In de 90 jaar dat de Federatie bestaat is er nogal wat gebeurd in de wereld om ons heen maar ook binnen de federatie. Koninklijke bezoeken aan Brabant werden door de gilden opgeluisterd, gildereizen naar Rome werden georganiseerd, het bezoek van de Paus aan Nederland in 1985 en de diverse landjuwelen die over de jaren georganiseerd zijn, vormen voor de Federatie hoogtepunten in de afgelopen 90 jaar. Ook de talloze Kringdagen, Gildedagen, toernooien en wedstrijden laten goede herinneringen achter. Een dieptepunt is de overstroming van Zeeland in 1953 die ook op het westen van Noord-Brabant zijn invloed heeft gehad.

En zo was daar ook de tweede wereldoorlog die er voor zorgde dat nagenoeg alle activiteiten verboden werden, ook de gilde activiteiten. Het zilver werd door gildebroeders in huis of elders verstopt om te voorkomen dat het in beslag genomen werd.

Na de Tweede Wereldoorlog was er een grote toestroom aan leden. Er was, mede door die oorlog, behoefte aan saamhorigheid en identiteit en werden gilden heropgericht. Vooral voormalige kerkelijke broederschappen, bijenhoudersgilden en boeren- en jagersgilden sloten zich aan bij de Kringen en de Federatie. Vele broeders van die heroprichting zijn destijds gelijktijdig als gildebroeder gestart en tot in lengte van jaren gildebroeder gebleven. Ze vormden een hechte groep en dat betekende dat het soms lastig was om als nieuweling toe te treden en je echt thuis te voelen en binnen het gilde te blijven. Die grote groep van heroprichters bereikten 15-10 jaar geleden al een hoge leeftijd en begonnen ons te ontvallen. De aanwas van nieuwe leden gebeurt mondjesmaat. Het is wel goed om te zien dat er steeds meer gilden ook gildezusters in hun midden opnemen daarmee is het verval van het aantal leden een beetje afgezwakt. De recente Corona epidemie heeft de aanwas juist weer verder negatief beinvloed. Het gevolg van dit alles is dat we op dit moment met een dalend aantal leden en een dalend aantal gilden te maken hebben.

We zien ook de ontkerkelijking katholiek Nederland. Die heeft invloed op de beleving van het gildebroederschap. Zoals eerder gememoreerd zijn de banden met de kerk altijd sterk van invloed geweest op de gildeactiviteiten maar die staan nu onder druk vanwege de individualiserende wereld. Ook doordat er kerken gesloten worden, raken de gilden “hun” kerk kwijt.

Vooruitblik
Al met al hebben we een prachtige 90 jaar acter de rug met vele hoogtepunten en wij zijn er van overtuigd dat het gilde ook in deze tijd levensvatbaar is. Juist in deze tijd van groeiende onrust wereldwijd is er behoefte aan  verbinding, samenzijn, saamhorigheid. Maar er staat wel druk op de ketel. Of het gildeuniform meewerkt om verbinding te krijgen met jeugd- en kandidaat gildeleden of juist niet? Of de gemeentelijke herindelingen de dorpse identiteit en daarmee de gilden in stand kunnen houden? Of de ontkerkelijking en verder sluiten van kerken gestopt kan worden? Het zijn allemaal uitdagingen waar we er als Gilde, Kring en Federatie zelf achter moeten komen wat dit voor ons betekent.

Met een sterk gewortelde oorsprong, een bestaan van 600 – 700 jaar, zijn er door al die eeuwen heen uitdagingen geweest die vele malen groter waren dan waar we nu voor staan.

Werk aan de winkel
Er moet wel gewerkt worden door ons allemaal. Federatie en Kringen kunnen en willen ondersteunen en faciliteren maar het begint bij u, de gilden. Jullie zullen het proces van groei moeten starten en aandacht blijven geven. We kunnnen veranderen en toch tradidies behouden. Daarbij geldt ook: Tradities van morgen worden vandaag geboren.We moeten ons aan de huidige tijd aanpassen zonder onze identiteit te verliezen. We moeten niet groeien om groter te willen worden maar we moeten groeien om te overleven. We moeten tijd en energie steken in ons Gilde zoals ook de vele generaties voor ons gedaan hebben om samen op te kunnen blijven trekken en ons immaterieel erfgoed uit te blijven dragen tot in lengte van jaren.

Ik wens u allen een aangenaam vervolg van deze Federatiedag.